Το χωριό μας, το Κούμανι
Ταυτότητα | Ονομασία | Ιστορία | Μυθολογία | Οι πρώτοι κάτοικοι
Το Κούμανι, χωριό του νομού Ηλείας, είναι χτισμένο στο κέντρο περίπου του οροπεδίου Φολόης, στο βόρειο άκρο της πυκνόφυτης Κάπελης. Εκτείνεται σε έναν επίπεδο αυχένα που έχει κατεύθυνση από ανατολικά προς τα δυτικά και που ορίζεται, νότια από τη χαράδρα Λάκα - Ζώρα και βόρεια από τη ρεματιά του Τσιγγαριού. Απέχει 53 χιλιόμετρα από τον Πύργο και 33 χιλιόμετρα από την Αρχαία Ολυμπία. Από το Λάλα, έδρα του Δήμου Φολόης, απέχει 15 χιλιόμετρα. Βρίσκεται σε υψόμετρο 630 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Φολόης και αριθμεί 779 κατοίκους, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής του 2001. Είναι έδρα του Περιφερειακού Ιατρείου που εξυπηρετεί και τα χωριά Φολόη, Πέρσαινα, Κλεινδιά. Συγκοινωνιακά εξυπηρετείται μέσω της επαρχιακής οδού Λαμπείας - Κούμανι - Αρχαίας Ολυμπίας - Πύργου. Συνδέεται συγκοινωνιακά με την Πάτρα δια της οδού 111 (απόσταση 85χιλ.) και με την Αθήνα μέσω της οδού 111- Τρίπολης - Κορίνθου.
Τα όρια της περιφέρειας του χωριού (γεωργικής, δασικής, κτηνοτροφικής) ορίζονται: Ανατολικά με την κοίτη του ποταμού Ερύμανθου, όπου πέρα από αυτή εκτείνεται η αγροτική περιφέρεια Βιδιακίου Γορτυνίας. Δυτικά η περιφέρεια του Κούμανι συνορεύει με αυτή της Φολόης και όπου ορίζεται από τη νοητή γραμμή Γκούρας - Λαζιτούμπας - Παλιοκόπρας. Βόρεια η εθνική οδός 111 και η κοίτη του ξεροποτάμου Κοκκαλάκι ορίζουν τα όρια με τα χωριά Λαμπεία, Αντρώνι και Μπαρμπότα. Νότια τα όρια ορίζονται από τη Λάκα Αυγερινού - Ράχη Λαλιά - Παλιοκόπρα με τα χωριά Αχλαδινή και Μηλιές. Απέναντι από το Κούμανι και προς τη βόρεια πλευρά του εκτείνεται το οροπέδιο Κούτι ή Παλαιόκαστρο, όπου από τους αρχαίους χρόνους μέχρι το τέλος του 4ου μ.Χ. αιώνα άκμασε η αρχαία Λασιών, μια από τις σημαντικότερες πόλεις της αρχαίας Ήλιδας. Νότια του χωριού ξετυλίγεται ένα από τα ωραιότερα δάση της Ελλάδας, το δάσος της Κάπελης. Στη κεντρική είσοδο του χωριού και μέσα στο δάσος υπάρχουν μόνιμες εγκαταστάσεις της Χριστιανικής Ένωσης Νεολαίας (ΧΕΝ). Βορειότερα του χωριού προβάλλει επιβλητικά η οροσειρά του Ερύμανθου ή Ωλονού, με πλησιέστερες βουνοκορφές του Αστρά και του Σφαρκοβουνιού. Ανατολικά ο ορίζοντας είναι πιο ανοιχτός και φτάνει μέχρι το Μαίναλο της Αρκαδίας, ενώ νότια, από το προαύλιο της Αγίας Τριάδας, όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή, διακρίνονται τα νησιά του Ιονίου Ζάκυνθος και Κεφαλονιά.


